कुमुदिनी फुलाची संपूर्ण माहिती | Kumudini Flower Information in Marathi

कुमुदिनी काय आहे ? | Kumudini Flower Information in Marathi

कमळ आणि कमळ यांच्यात अनेक समानता आहेत. जे सूर्यप्रकाशात उगवते त्याला कमळ म्हणतात आणि चंद्रामध्ये वाढणाऱ्याला कुमुद किंवा कुमुदिनी म्हणतात. आचार्य चरक यांनी काशयवर्ग आणि उत्तरार्वर्जनीया गटात घेतले आहे आणि आचार्य सुश्रुतांनी उत्पलादिगन नावाने वर्णन केले आहे. हे कमलकुल (Nymphaeaceae) चे हर्बल औषध आहे.

वॉटर लिली (कुमुदिनी) कुठे आढळते किंवा उगवले जाते? | Where do we find Kumudini ?

कुमुदिनी भारतामध्ये उष्ण प्रदेशात सर्वत्र तालबों आणि वर्षाकालीय जलशियांमध्ये पाया पडतो. यह कश्मीर में अधिक होता.

कुमुदिनीचे प्रकार | Types of Kumudini

कुमुदिनीच्या अनेक प्रजाती आहेत. N.stellata Wild ही एक प्रमुख प्रजाती आहे. जी निलोत्पल (निलोफर) म्हणून प्रसिद्ध आहे. आचार्यांनी हे दाहप्रशमन महानकाशयात वाचले आहे आणि आचार्य सुश्रुतांनी ते अंजनदिगनमध्ये वाचले आहे. त्याला उत्पल असेही म्हणतात. त्याची फुले सहसा निळी असतात. म्हणून त्याला नीलोत्पला म्हणतात. त्याला इंग्रजीत “इंडियन ब्लू वॉटर लिली” म्हणतात. ही फुले कळीवरही लाल दिसतात, त्याला N.MouchaliBurm.F म्हणतात आणि ज्या लिलीवर पांढरी फुले येतात, ज्याचे वर वर्णन केले आहे. याशिवाय त्याच्या अनेक प्रजातीही आढळतात. ज्यांची काही फुले सकाळी तर काही रात्री उमलतात. निलोत्पला या पांढऱ्या (कमळ) च्या तुलनेत निकृष्ट गुण आहेत.

कुमुदिनीचे रासायनिक विश्लेषण | Chemical Constituents of Kumudini

त्याच्या जमिनीच्या क्षेत्रात आर्द्रता 53.95 टक्के आहे. प्रथिने, चरबी, स्टार्च आणि कार्बोहायड्रेट देखील आहेत. बियाण्यांमध्ये बियाण्यांपेक्षा जास्त प्रथिने आणि कर्बोदके असतात.

हे देखील वाचा : एस्टर फुलाची संपूर्ण माहिती | Aster Flower Information in Marathi

कमळ आणि कुमुदिनी यांच्यात मूलभूत फरक काय आहे? | What is the difference in Lotus and Kumudini ?

कमळाची दोन्ही फुले आणि पाने पाण्याच्या पृष्ठभागावर उगवतात, तर कमळाची पाने आणि फुले पाण्याच्या पृष्ठभागावर तरंगत राहतात. कमळाच्या फुलाचा घेर एक फूट असू शकतो आणि पाण्याच्या पृष्ठभागापासून पाच फूट उंच जाऊ शकतो. त्यांच्या पाण्याच्या लिली तुलनेने लहान असतात आणि पाण्याच्या पृष्ठभागाच्या वर कधीही वाढत नाहीत.

दरीच्या लिलीची पाने एका बाजूला थोडीशी कापली जातात जेणेकरून त्यावर पडणारे पाणी वाहू शकेल. कमळाच्या पानांमध्ये असे कोणतेही कापलेले नाहीत आणि त्यांच्या पृष्ठभागावर पाणी साचू देत नाही. त्यांची अक्षरे मधूनच शाखेला चिकटलेली राहतात. कमळाचे फळ पाण्याच्या पृष्ठभागावर उंचावलेले असते, तर कमळाचे फळ बुडते.

कुमुदिनी फुलांच्या माहितीवरील 10 ओळी मराठीत | 10 Lines information on Kumudini

  • लिलीचे फूल अतिशय सुंदर आणि आकर्षक आहे.
  • हे फूल अनेक रंगात येते, मुख्य म्हणजे लाल, पांढरा, गुलाबी, पिवळा इत्यादी.
  • साधारणपणे लोक ही फुले त्यांच्या घरातील बागांमध्ये लावतात.
  • लिली फुलांच्या अनेक प्रजाती जगभर आढळतात.
  • लिलीचे फूल शांततेचे प्रतीक मानले जाते.
  • हे फूल हिवाळ्यात बहरते आणि आपले सौंदर्य पसरवते.
  • लिली फ्लॉवर वनस्पती प्रामुख्याने 4 ते 5 फूट उंच असते.
  • लिली फुलाच्या पाकळ्या अतिशय सुंदर आणि आकर्षक दिसतात.
  • लिली फुलाला कुमुदिनी आणि कुमुद या नावांनीही ओळखले जाते.
  • हे फूल घराचे सौंदर्य वाढवते आणि अनेक प्रकारे सजावटीचे असते.

कुमुदिनी वनस्पती कशी असते? How does Kumudini Looks ?

  • लिलीची पाने – पाने थोडीशी लहान, गोलाकार व्यासाची, 6-10 इंच व्यासाची, खालच्या पृष्ठभागावर केस असतात आणि त्यांचा रंग हिरवट पिवळा असतो. काही दिवसांनी, उक्त कंदाच्या मध्यभागातून दुसरी फुलांची नळी बाहेर येते.
  • लिली फ्लॉवर – हे फूल कमळाच्या फुलासारखेच असते परंतु त्याच्यापेक्षा थोडेसे लहान असते. फुले सिंगल, 2-10 इंच व्यासाची आणि पांढरी असतात. ही फुले रात्री उगवतात आणि पहाटे बंद होतात. पिस्टिल्स फुलांच्या आत गोलाकार आकारात स्थित असतात. यांपैकी काही एकमेकात मिसळतात आणि अनेक कानाच्या पडद्यात पुरून राहतात.
  • वॉटर लिलीचे फळ – फळे गोलाकार, स्पंज सारखी, सुमारे एक इंच व्यासाची असतात. पिशव्याच्या आत मोहरीसारखे लालसर पांढरे बिया असतात जे पिकल्यावर काळे होतात. त्यांना भेट किंवा बेरा म्हणतात. भाजल्यावर ते रमदानासारखे फुलतात परंतु त्यांची फुले खूप हलकी आणि पांढरी रंगाची असतात.

कुमुदिनीचे उपयोग | Uses of Kumudini Flower in Marathi

  • रक्तस्त्राव विकार,
  • आमांश,
  • जखमा भरणे,
  • ल्युकोरिया, मेनोरेजिया

कुमुदिनीचे दुष्परिणाम | Disadvantages of Kumudini in Marathi

  • ओव्हरडोजमुळे किडनीचे नुकसान होते.
  • गाउट विकार असलेल्या रुग्णांनी याचे सेवन करू नये.